CGExpress Có lẽ giới CG trong và ngoài nước không còn quá xa lạ với artist có biệt danh fxEVO (tên thật là Trương Huyền Đức). Hãy cùng theo dõi bài phỏng vấn này của CGExpress (CG Vietnam) với fxEVO để hiểu thêm về họa sĩ CG tài năng này...
Nếu bạn không thể bỏ ra tối thiểu 50 tiếng/tuần để vẽ và vẽ và vẽ thì không nên làm CG. - TRƯƠNG HUYỀN ĐỨC
Mr. THẮNG (CG Express): Chào bạn, mình đã được chiêm ngưỡng nhiều tác phẩm rất ấn tượng của bạn và lần này rất may mắn khi có dịp mời bạn tham gia buổi phỏng vấn này. Vậy bạn có thể giới thiệu chút xíu về mình với bạn đọc CG Express được không? Điều gì dẫn dắt bạn đến với lĩnh vực đồ họa nói chung (bao gồm cả kiến trúc) và digital painting nói riêng?
Mr. TRƯƠNG HUYỀN ĐỨC: Có lẽ mình được biết đến nhiều với nick fxEVo hơn là tên thật Trương Huyền Đức. Còn con đường đến với CG cũng khá kì lạ và tình cờ, nhưng nó lại có một số căn nguyên vững chắc, nếu ai theo dõi mình từ những ngày đầu đều biết rằng chuyên ngành chính của mình là khoa Kiến Trúc ĐH Kiến Trúc TPHCM.
Phải khẳng định rằng mình học không tồi chút nào, nhưng mục đích vào học kiến trúc của mình ban đầu rất mơ hồ, chỉ đơn giản là muốn khẳng định bản thân. Nhưng trong quá trình học, nhiều thứ đã xảy ra làm mình hơi thất vọng về cách giảng dạy của trường, do đó mình trở lại với những mơ ước tàu thuyền, máy bay, robot hồi nhỏ (từng vẽ tất cả trên 1 máy 486 với Paint của Windows 3.1). Thế là từ đó mình cảm thấy CG có thể hiện thực hoá những giấc mơ và trí tưởng tượng của mình một cách không giới hạn điều mà kiến trúc không thể.
Cám ơn bạn, khi được chiêm ngưỡng những tác phẩm trên các website/ portfolio và facebook của bạn thì có thể thấy rằng bạn rất giỏi về thể loại landscape và environment. Ngoài khổ luyện và tài năng sẵn có thì liệu những gì bạn được học và trải nghiệm trong lĩnh vực kiến trúc đã mang lại lợi thế/khả năng đó cho bạn hay nằm ở những khía cạnh khác? Và những khía cạnh đó là gì?
Có 2 nguyên nhân chính, một là truyền thống vẽ tay và hội họa màu nước của trường kiến trúc, điều này đảm bảo cho yêu cầu đầu tiên của thiết kế enivironment là phối cảnh. Nguyên thân thứ 2 chính là mình rất thích đi bộ và do đó quan sát được rất nhiều điều từ thực tiễn, điều này đảm bảo cho yêu cầu thứ hai đó là màu sắc và ánh sáng thực, khả năng quan sát học tập từ thực tiễn là tối quan trọng đối với họa sĩ.
Theo mình thấy trường phái mà bạn đang thể hiện có gì đó gần gũi một chút với matte painting, đặc biệt mình rất thích hai đặc điểm nổi trội trong các tác phẩm của bạn. Đó là ánh sáng và màu sắc! Bạn đã thể hiện rất thành công hai yếu tố này, liệu có bí quyết gì trong việc 'chiếu sáng' các bức tranh của bạn? Chắc hẳn bạn đã dành nhiều thời gian cho việc quan sát và thể nghiệm 'trò chơi ánh sáng'?
Phong cách mình hướng tới chịu nhiều ảnh hưởng của các họa sĩ concept của Hollywood như David Levy, Mark Goerner, Daniel Dociu, Feng Zhu... do sản phẩm cuối cùng phục vụ cho điện ảnh và game, nó phải gây hiệu quả mạnh cho người xem, nhưng đồng thời phải đáng tin, phải thuyết phục người xem rằng nó có thể hoạt động, có thể chế tạo, có thể tồn tại ở một nơi nào đó.
Về ánh sáng, có thể là do ngay từ nhỏ dù trong lớp học mình lúc nào cũng nhìn ra ngoài cửa sổ, ánh sáng tự nhiên lẫn ánh sáng nhân tạo của thành thị luôn mang lại một ấn tượng mạnh đối với mình, ngoài ra môn vật lý quang học từ phổ thổng lên đại học cũng là một môn yêu thích của bản thân. Chung quy lại vẫn là học tập thực tế và nắm vững lý thuyết. Mình có thể nói rằng mình đã nắm được những khái niệm nền tảng nhất về ánh sáng.
Xét về tổng thể, bạn thích nhất là tác phẩm nào trong các tác phẩm của mình? tác phẩm đó có gì đặc biệt?
Tác phẩm mình yêu thích nhất vẫn là Slumscraper, không chỉ vì nó được CGS Choice và featured trên nhiều tạp chí, nó còn là một sự hòa quyện của rất nhiều kĩ năng mà mình thực tập, bao gồm ánh sáng, phối cảnh, matte painting, realistic touch,... và nó cũng thể hiện sự gắn bó của mình đối với cuộc sống đô thị hiện đại với mọi mặt tốt xấu của nó.
Mình cho rằng nếu tác phẩm không phản ánh được nội tâm của tác giả thì đó là tác phẩm chết (ngay cả vẽ nghiên cứu mình cũng vẽ chim chóc và mèo là chính).
Vâng, thú thực là mình biết thêm điều đó qua một vài note của bạn, và thực sự mình rất trân trọng và đồng cảm với những trăn trở đó trong cả về mặt công tâm tri thức trong đào tạo và trong nghề nghiệp. Chuyển chủ đề một chút, chúng ta sẽ cùng nhìn lại một chút về cái gọi là thị trường đồ họa Việt nam hiện nay dưới góc độ người trong cuộc. Theo cá nhân mình, CG/digital painting Việt Nam hiện đang có những bước hội nhập đáng kể, nhưng khả năng nhận diện và tính kết nối cộng đồng trong nước vẫn còn thấp. Điều này nằm ở lỗi của người quản lý và định hướng, hay nằm ở chính artist?
Digital Painting nói riêng và CG Art nói chung của Việt Nam đã có những thành tích nhất định, đã có các họa sĩ lọt vào CGS Choice (fxEVo), EXPOSÉ, EXOTIQUE (Aurory LêMinh Hoàng, Phùng Đình Dũng, fxEVo), Imagine FX (fxEVo, Phùng Đình Dũng), 2D Artist (fxEVo) và nhiều họa sĩ trên các ấn phẩm, sản phẩm danh tiếng khác, chứng tỏ khả năng của các họa sĩ VN là hoàn toàn có đẳng cấp quốc tế. Ngoài ra không tồn tại rào cản nào về quản lý và định hướng, do chúng ta hoạt động trên internet là nhiều, và ít chịu phụ thuộc vào các tổ chức văn hoá nghệ thuật.
Do đó tính kết nối cộng đồng kém là hoàn toàn ở lỗi chúng ta, do một bản tính là rất dễ "dỗi" và e ngại dư luận, có thể VN còn tồn tại những họa sĩ rất có khả năng, nhưng theo như một số thành viên các cộng đồng cho biết họ thích ẩn dật. Đó là một điều rất lạ lùng trong một thời đại cạnh tranh sôi nổi như hiện nay, sự "ẩn dật" này của vừa tạo ra một sự nghi ngại lớn về trình độ của CG Việt Nam, đồng thời cũng thổi phồng một sự ảo tưởng lớn tương tự.
Có thể lấy ví dụ thông qua các tranh cãi trên các diễn đàn, nhiều người khi nhìn tác phẩm của ngành thiết kế khác đều cho rằng cái đó nhiều người làm được, chỉ có ngành của mình đang làm là ít người giỏi, đó là một suy nghĩ AQ, tự nâng giá bản thân. Sự mù mịt về giá trị bản thân sẽ khiến chúng ta vừa ngạo mạn vừa hẹp hòi, tự ti, do đó sẽ vừa làm thui chột cá nhân vừa làm què quặt cộng đồng do không tạo được một lực đẩy lớn, hối thúc các tài năng trẻ vươn lên cạnh tranh. Cạnh tranh sòng phẳng và minh bạch chính là động lực thúc đẩy sự phát triển.
Tức chính chúng ta đang tự trói tay mình, tự giảm tính 'nhận diện thương hiệu' của các cá nhân mình trước các artist của thế giới?
Đúng thế, một họa sĩ Mỹ Thuật Ứng dụng giá trị được cân đo không chỉ bằng thực lực, mà còn bằng số lần họ xuất hiện trước cộng đồng, xin nhắc lại một lần nữa, tác phẩm của chúng ta phục vụ cộng đồng chứ không đơn thuần là tìm kiếm cái tôi như các họa sĩ truyền thống.
Đúng vậy, có lẽ như bạn nói. Chúng ta còn quá mải mê tìm kiếm cái tôi của mình trong thế giới nghệ thuật. Để rồi quên mất mục đích của nghệ thuật là phục vụ đời sống tinh thần và phục vụ cuộc sống. Vậy nếu được nhận xét ngắn gọn về thị trường đồ họa CG trong nước hiện nay, bạn sẽ nói gì?
Một câu thì hơi khó, nhiều thứ cần phải nói lắm, nhưng quan trọng nhất là: "Chưa biết đòi hỏi sự công nhận xứng đáng với bản thân."
Cám ơn bạn, vậy qua tạp chí đồ họa máy tính CGEZINE/ CGExpress, bạn có thể chia sẻ với cộng đồng đồ họa máy tính về những trăn trở và dự định sắp tới của bạn đối với lĩnh vực CG hay không?
Trăn trở lớn nhất của mình chính lại không thuộc về CG mà lại về mỹ thuật truyền thống. Thực tế trước khi chúng ta có Zbrush và Photoshop, những họa sĩ và nhà điêu khắc như H.R Giger, John Berkey,... đã tạo nên những thế giới viễn tưởng đáng kinh ngạc, CG chỉ là một phương thức tân kì hơn, mở rộng khả năng thể hiện trí tưởng tượng. Trong khi trí tưởng tượng và khả năng hiện thực hóa nó vẫn cần được rèn dũa bằng những phương pháp cơ bản nhất với những công cụ thủ công nhất.
Những họa sĩ có khả năng vẽ tay của chúng ta thì hoàn toàn mù mờ về thế giới và công cụ CG, do đó họ vẫn lầm lũi vẽ những khái niệm mỹ thuật Việt Nam hầu như không có lối thoát, trong khi các bạn thực hành CG thì hoàn toàn thiếu các khái niệm về hình khối, màu sắc phối cảnh, có lẽ vì lí do đó mà các bạn giỏi về vẽ nhà và xe hơi thông qua các bản vẽ hình chiếu của KTS hoặc blueprint hơn.
Và vấn đề thiếu kết nối này, chúng ta hoàn toàn có quyền đổ tất cả cho nhà trường vốn rất bảo thủ và lạc hậu trong chính các khái niệm giảng dạy kinh điển, chứ chưa nói đến các khái niệm mới. Lấy ví dụ về việc giảm thiểu thời lượng vẽ tay trong trường ĐH Kiến Trúc TPHCM, đây có thể coi là một việc làm điên rồ, dù nó khoác 1 lớp áo hợp lý là để các em có thời gian thực hành máy tính nhiều hơn.
Vâng, bạn đã rất mạnh dạn đi thẳng vào cốt lõi của vấn đề. Vậy theo bạn liệu các trường đào tạo đồ họa/mỹ thuật hiện nay cần thay đổi cách tiếp cận chủ động với nhu cầu thị trường thông qua các hình thức đào tạo liên kết với doanh nghiệp như nhiều trường đang làm hiện nay? Hay họ cần một cơ chế mới đủ mạnh để phá bỏ khung chương trình chuẩn hiện nay để đưa vào một hệ thống giáo trình hoàn toàn mới, linh động hơn?
Theo mình thì hình thức đào tạo doanh nghiệp hiện nay là sai lầm về nhân lực, nó chỉ hợp với các khoá đào tạo gấp rút ngắn hạn chứ không phù hợp với nhân lực lâu dài, nhân lực đào tạo ra chỉ phục vụ một số yêu cầu tính chất công việc đặc thù của công việc, nếu số nhân lực này bị sả thải, họ sẽ hoàn toàn bơ vơ vì không biết làm gì khác.
Yêu cầu quan trọng của nhân lực Mỹ Thuật là đủ trình độ chuyên môn để có thể đáp ứng được nhiều yêu cầu, và năng lực thể hiện qua portfolio, qua đó đòi hỏi giá trị xứng đáng cho bản thân chứ không thể dựa vào lời hứa của doanh nghiệp kiểu như "90% học viên tốt nghiệp được nhận vào làm"
Vậy chỉ còn cách...
Phân lại hệ thống đào tạo nhân lực, giảm số lượng sinh viên đại học để có thể đào tạo ra các họa sĩ thực thụ có chuyên môn cao cấp, số còn lại nên tập trung đào tạo thành nhân công chuyên về đồ họa thông qua các khoá đào tạo cao đẳng. Hiện nay gần như không thể phân biệt nổi đâu là người có năng lực sáng tạo đâu là người chỉ có khả năng gia công đồ họa (dù rất đẹp). Dù là nghệ thuật nhưng tổng thể chung đây vẫn là một ngành công nghiệp, chúng ta cần có cấp bậc rõ ràng.
Vâng, cám ơn bạn đã chia sẻ suy tư đó. Quay lại nói một chút về bạn: Các công cụ chính của bạn ở môi trường CG là gì? Mục tiêu công việc hiện tại và những dự định cho tương lai?
Công cụ chính của mình là bút chì, giấy, máy scan, và máy tính có trang bị Wacom, do đặc thù vẽ 2D nên máy không cần mạnh, miễn là màn hình phải lớn. Công việc hiện tại của mình đang là họa sĩ environment cho các thiết kế web của công ty, cộng tác với bạn Nhựt Yooyie là họa sĩ vẽ nhân vật.
Dự định gần của mình là sẽ đi học nước ngoài để có chỗ đứng bước vào ngành công nghiệp game quốc tế, hoàn thành thạc sĩ thiết kế tại ACCD hoặc RISD, và nếu điều kiện cho phép, sẽ hi vọng đem được kiến thức và kinh nghiệm về VN giảng dạy (đó là tương lai xa).
Rất rõ ràng và đáng trân trọng! Nếu có lời khuyên nào dành cho những người đang có ý định gia nhập lĩnh vực CG, bạn sẽ nói gì với họ?
Nếu bạn không thể bỏ ra tối thiểu 50 tiếng/tuần để vẽ và vẽ và vẽ thì không nên làm CG. (vẽ gì cũng được).
Những họa sĩ có khả năng vẽ tay của chúng ta thì hoàn toàn mù mờ về thế giới và công cụ CG, do đó họ vẫn lầm lũi vẽ những khái niệm mỹ thuật Việt Nam hầu như không có lối thoát, trong khi các bạn thực hành CG thì hoàn toàn thiếu các khái niệm về hình khối, màu sắc phối cảnh, có lẽ vì lí do đó mà các bạn giỏi về vẽ nhà và xe hơi thông qua các bản vẽ hình chiếu của KTS hoặc blueprint hơn. - TRƯƠNG HUYỀN ĐỨC
Cám ơn bạn đã chia sẻ với độc giả CGEZINE, và chúng ta sẽ còn có dịp gặp gỡ trong thời gian tới qua các bài viết và các sự kiện sắp tới của CGExpress. Chúc bạn sức khỏe và ngày càng thành công, góp phần khẳng định vị trí đồ họa CG của Việt Nam trong và ngoài nướ
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét